१९ बर्ष अघिकै स्थितीमा किन फर्कियो नेपाल निजामती कर्मचारी युनियन ?

नेपाली कांग्रेस निकट निजामती कर्मचारी युनियन संघले आफ्नो नाम र लोगो नै परिवर्तन गरेको छ । संघको नाम परिवर्तन गरी अब नेपाल निजामती कर्मचारी युनियनमात्र रहने भएको संघका उपमहासचिव दुर्गा फुँयालले जनाए । विधान स्वीकृत गरेर उस्ले आफ्नो परिवर्तन गरेको जानकारी सातै प्रदेश कार्यसमिति,संघीय समिति,जिल्ला र स्थानीय तहसम्मका कार्यसमितिलाई परिपत्र गरिसकेको छ ।
युनियनले नाम परिवर्तन भएको जानकारी श्रम तथा व्इवसायजन्य सुरक्षा विभागमा जानकारी गराइसकेको छ । निजामती क्षेत्रमा क्रियाशील एक राष्ट्रियस्तर ट्रेड युनियन श्रम तथा ब्यबसायजन्य सुरक्षा बिभागमा दर्ता भएको दर्ता नम्बर २१५ को संस्था २०५९ सालमा दर्ता भएको संगठन हो । युनियनले हालै आफ्नो बिधान अधिबेशनले पारित गर्दै परिवर्तित ट्रेड युनियनको नाम पुन नेपाल निजामती कर्मचारी युनियन कायम गराएको हो । १९ बर्ष अघि युनियन दर्ता गरिदा यही नाममा दर्ता भएको थियो ।
Advertisement 1
शेरबहादुर देउवाले वरिष्ठ नेता र नेपाली कांग्रेस पार्टी सभापति सुशील कोइराला हुँदा कर्मचारी युनियनका नेतृत्वले कार्य बिभाजनमा टकराब गर्दै बिभाजनको मुखमा पुर्याएका थिए र बिभाजित कर्मचारीहरुले छुट्टै संस्था दर्ता गरेका थिए । तर सुशील कोइरालाद्वारा दुबै प्रजातन्त्रवादी संस्थालाई एकता गर्दा एकीकृत नाम युनियन (संघ) राख्ने सहमति भएको थियो। तर प्रजातन्त्रवादी निजामती कर्मचारीहरुको साझा ट्रेड युनियनको रुपमा रहेको र सबै सदस्यहरुको चाहाना र नामको पछाडी झुण्डिएको पुच्छर हटाउने बिषयमा युनियनले २०७७ चैत्र २७ २८ मा भएको राष्ट्रियस्तर ट्रेड युनियनको आफ्नो बिधान बृहत अधिबेशनले संस्थाको बिधान र नाममा रहेको (संघ)लाई परिवर्तन गरेको उपमहासचिव फुँयाल सुनाउँछन् ।
हाल संस्थामा केन्द्रीय कार्यसमिति ८५ सदस्यीय संख्यामा रहेको र बिधानले समाबेशी सिद्धान्त अनुरुप महिला, मधेसी , दलित, कार्यालय सहयोगी, हल्कारा, सबारी चालक , पिछडिएको क्षेत्र, मुस्लिम, अल्पसंख्यक लगायत अपांगता भएका ब्यक्तिहरु पनि केन्द्रीय कार्यसमितिमा अटेका छन। उक्त बिधान अन्य ट्रेड युनियनको भन्दा उत्कृष्ट रहेको कुरा युनियन केन्द्रीय कार्यसमितिका उपमहासचिव फुयालले जानकारी दिए ।
सबै तह र तप्काको आम निजामती कर्मचारीहरुको हक अधिकारका लागि समुचित ट्रेड युनियन अधिकार बमोजिमको अधिकार प्रयोग गर्ने प्रजातन्त्रवादीहरुको साझा संस्था एक मात्रै कर्मचारी युनियन हो र समस्त कर्मचारीहरुको दुख पिडामा सधै कर्मचारी युनियन सामाजिक सेवाभावका रुपमा पनि अब्बल रहेको कुरा युनियन केन्द्रीय कार्यसमितिका उपमहासचिव दुर्गाप्रसाद फुयालले बताउनु भयो। हामिले सधै कर्मचारीको हकहित र सेवाशर्तमा सरकारसंग सामुहिक सौदावाजी सहितको ट्रेड युनियन पद्धतिको आशा र पहेँलो ट्रेड युनियन संस्कृतिको बिरोध गरेका छौं भन्दै युनियन सधै दुरदराजमा रहेका आम कर्मचारीको हितमा काम गर्ने पहिलाको बिधानमा छुटेको बिषय पिछडिएको क्षेत्र र अल्पसंख्यक थपेर अझै उन्नत बनाइएको कुरा युनियन केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्य चन्द्र बहादुर खडकाले बताउनु भयो। पिछडिएको क्षेत्रमा हामिले पदाधिकारी नै राख्ने प्रयत्न गरेका थिएउँ तर यसपाला त्यो हुन सकेन अबको अर्को संशोधनमा हामी छुट्टै योजना सहित तराइ, अल्पसंख्यक , जातजाति , पिछडिएको क्षेत्र, उच्चरुपमा बिकट पहाडी र कर्णालीलाई मुख्य केन्द्र बिन्दु गरेर बिधान संशोधनमा प्राथमिकता दिनेछौ भन्दै केन्द्रीय सदस्य चन्द्र खड्काले बिधान मस्यौदा समितिमा रहने सबैलाई समुन्नत बिधान बनाउन सहयोग गरेकोमा धन्यवाद भन्न चाहान्छु भन्नू भयो।
Advertisement 2
महिला अधिकार र महिलालाई पदाधिकारीसम्म संस्थामा राखिएकोमा युनियन केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्य निर्मला शर्माले आफुलाई स्वास्थ्यकर्मी हुँदै गर्दा पनि युनियनको सदस्य भन्न पाउँदा खुशी लाग्ने बताउनु भयो। मैले जाने बुझेसम्म युनियनमा जहिलै महिलाको अधिकार र हकका लागि नेतृत्व लाग्ने उहाको अनुभव रहेको बताउनु भयो।
आज ट्रेड युनियनसंस्कृति पुनस् पहेँलो ट्रेड युनियनको अध्यक्ष्यात्मक नेतृत्वको कारण कोमामा रहेको र श्रम बिभागलाई समेत गैह्रकानुनी रुपमा सम्मानित सर्बोच्च अदालतमा उपस्थित गराएको सम्बन्धमा सरकार र बिभागले समेत अदालतमा परेको रिट र सो सम्बन्धि भएका आदेश उपर श्रम बिभाग पुनस् अदालत मै निवेदन सहित म्याद लम्ब्याउने निबेदन उपर भ्याकेटमा गएर ट्रेड युनियनको तानाशाही नेतृत्व र संस्कृतिलाई अदालतबाटै पाठ सिकाएर तुरुन्तै आधिकारिक ट्रेड युनियनको निर्वाचन गराउनु पर्ने बारेमा युनियनको स्पष्ट धारणा रहेको कुरा पनि उपमहासचिव फुयालले बताउनु भयो।
सरकारले अझै पहेलो ट्रेड युनियनलाई स्थापित गर्न खोजे युनियन आफैं न्यायालय गएर पनि आगामी आधिकारिक ट्रेड युनियनको निर्वाचनको नेतृत्व गर्ने युनियन क्षमता राख्छ र गराउँछौ भन्दै उपमहासचिव फुयालले भन्नू भयो सबैखाले तानाशाहीलाई कठघरामा ल्याइन्छ र अबको आधिकारिक ट्रेड युनियनको नेतृत्व युनियनले जित्ने पनि आशा रहेको कुरा बताउनु भयो। अहिलेको आधिकारिक नेतृत्वको लज्जास्पद क्रियाकलापका कारण युनियनप्रती आम कर्मचारीको भरोषा रहेको छ ।