नेपालमै पहिलो अभ्यास :- महानगरपालिकाबाट संस्थागत विद्यालयका विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति

– अजय गोर्खाली
Advertisement 1
चितवन/भरतपुर महानगरपालिकाले नेपालमै पहिलोपटक संस्थागत विद्यालयका विद्यार्थीहरुलाई उच्च शिक्षाका लागि छात्रवृत्ति प्रदान गर्दैछ । एक कार्यक्रमको आयोजना गरी महानगरपालिकाले संस्थागत विद्यालयमा कक्षा ११ मा छात्रवृत्तिका लागि छनौट भएका विद्यार्थीहरुलाई सिफारिस पत्र प्रदान ग¥यो ।
भरतपुर महानगरपालिकाले महानगरभित्रका २८ वटा संस्थागत विद्यालयका २३९ जना विद्यार्थीहरुलाई छात्रवृत्तिका लागि छनौट गरेको हो, जसमा जेहेन्दार विद्यार्थी १०८ जना, गरीब तथा विपन्न ८५ जना, आदिवासी जनजाति २४ जना, दलित १२ जना, अपाङ्गता भएका २ जना, जनआन्दोलन घाइतेका सन्तति ६ जना, मधेश आन्दोलन घाइतेका सन्तति १ जना र शहीद परिवारका १ जना रहेको महानगरपालिकाको शैक्षिक प्रशासन महाशाखा प्रमुख महेन्द्रप्रसाद पौडेलले बताए ।
Advertisement 2
छात्रवृत्ति व्यवस्थापन समितिले प्राप्त ग्रेडको आधारमा पारदर्शी ढंगले छनौट प्रक्रिया मार्फत् विद्यार्थीहरुको छनौट गरेको भन्दै पौडेलले कक्षा ११ मा ८० प्रतिशत भन्दा कम हाजिर भएको, न्यून ग्रेड हासिल गरेको र बालविवाह गरेको अवस्थामा बाहेक छनौट भएका विद्यार्थीहरुले कक्षा १२ सम्मका लागि छात्रवृत्ति प्राप्त गर्ने बताए । छात्रवृत्ति प्राप्त गर्न सफल विद्यार्थीहरुलाई उनले भने, ‘तपाईंहरुबाट असल र अब्बल नागरिकको अपेक्षा गरेका छौं ।’
कार्यक्रममा छात्रवृत्तिका लागि छनौट भएर सिफारिस पत्र प्राप्त गरेका विद्यार्थी एन्जल भट्टराईले विद्यार्थीहरुले पढ्न चाहिरहँदा पनि पढाइ खर्च महँगो हुँदा तनाव हुने गरेको बताउँदै यसरी छनौट गरेर छात्रवृत्ति प्रदान गरेकोमा महानगरपालिकालाई धेरै धेरै धन्यवाद दिए ।
Advertisement 3
यसैगरी, छात्रवृत्तिका लागि छनौट भएका अर्का विद्यार्थी विक्कीचन्द्र यादवले महानगरले ल्याएको यो कार्यक्रमले आफू जस्ता गरीब, विपन्न विद्यार्थीलाई राहत भएको भन्दै यस्ता कार्यक्रम आगामी दिनमा पनि ल्याउन अनुरोध गरे ।
कार्यक्रममा छात्रवृत्तिका लागि छनौट भएका विद्यार्थी अध्ययनरत संस्थागत विद्यालयका प्रधानाध्यापकहरुको तर्फबाट मैयाँदेवी कन्या कलेजका भोजराज न्यौपानेले महानगरले देशभरिमै पहिलो रुपमा असल कार्य सुरु गरेको भन्दै भने, ‘यो कार्यक्रम निरन्तर रहोस् ।’ यो अवसरलाई भरपुर उपयोग गरेर देशको असल नागरिक बन्न विद्यार्थीहरुलाई अनुरोध गर्दै छात्रवृत्ति व्यवस्थापन समितिमा समेत रहेका अर्का प्रधानाध्यापक लेखनाथ खनालले भने, ‘भरतपुर महानगरपालिकाका मेयर, उपमेयर र शैक्षिक प्रशासन महाशाखाको यो चाहनाको उच्च मूल्यांकन गर्दछु ।’
शैक्षिक विकास होस् वा समग्र विकासमा होस्, पद्धति अर्थात् सिस्टम निर्माण गर्ने दिशामा आफूहरु रहेको बताउँदै महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामबन्धु सुवेदी भन्छन्, ‘संस्थागत विद्यालयमा पहिले भनसुन तथा आग्रहबाट विद्यार्थीहरुको छनौट हुन्थ्यो वा छात्रवृत्ति दिन नपर्ने पनि परेका हुन्थे होला ¤ अहिले वास्तविक तथा जसलाई छात्रवृत्ति दिन आवश्यक छ, तिनै विद्यार्थी परेका छन् ।’ यो सुरुवात् भएको भन्दै विद्यार्थीहरुलाई उनले भने, ‘परिवार, समाज र देशलाई योगदान गर्न सक्ने असल नागरिक बन्नुहोस् ।’
महानगरकी उपप्रमुख पार्वती शाह ठकुरी भन्छिन्, ‘राज्यको यो पहिलो अभ्यास गर्न सफल भएका छौं, गर्वको महसुस भएको छ ।’ कार्यक्रममा नगर प्रमुख रेनु दाहालले भनिन्, ‘अरु स्थानीय तहले पनि अनुशरण गर्न लायक काम हामीले गरेका छौं । विगतमा पहुँचको आधारमा बेथिति तथा अनियमितता भयो भन्ने गम्भीरताबोध भई आफूहरुले यो कार्यक्रम ल्याएको बताउँदै छात्रवृत्तिको लागि छनौट भएका विद्यार्थीहरुलाई उनले भनिन्, ‘भविष्य निर्धारण हुने चरणमा हुनुहुन्छ, अनुशासित, लगनशील हुनुपर्ने बेला हो यो । सफलताको शुभकामना !’ कार्यकालको यो चारवर्षे अवधिमा सामुदायिक विद्यालयमा ६ हजार विद्यार्थी संख्या बढाउन सफल भएको पनि मेयर रेनुले बताइन् । –