पुरुष कर्मचारीलाई पनि ४५ दिन ‘प्रसूति स्याहार बिदा’ दिन मानव अधिकार आयोगको सिफारिस
पत्नी सुत्केरी हुँदा अघि वा पछि पारिश्रमिकसहित ४५ दिन बिदाको व्यवस्था गर्न ऐन संशोधन गर्न सरकारलाई सुझाव
Advertisement 1
काठमाडौं। पुरुष कर्मचारीको पत्नी सुत्केरी हुने अवस्थामा पारिश्रमिकसहित ४५ दिन ‘प्रसूति स्याहार बिदा’ दिने व्यवस्था गर्न राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले सरकारलाई सिफारिस गरेको छ। आयोगले सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकारसम्बन्धी कानुनी व्यवस्थालाई थप परिवारमैत्री र लैङ्गिक समानतामूलक बनाउन यस्तो व्यवस्था आवश्यक रहेको औंल्याएको हो।
आयोगले पत्नी सुत्केरी हुनु अघि वा पछि आवश्यकताअनुसार पुरुष कर्मचारीले पारिश्रमिकसहित ४५ दिन प्रसूति स्याहार बिदा पाउने व्यवस्था ऐनमै समावेश गर्न सुझाव दिएको छ। आयोगका अनुसार यसले नवजात शिशुको उचित स्याहार, सुत्केरी आमाको स्वास्थ्य संरक्षण तथा अभिभावकीय जिम्मेवारीको समान बाँडफाँटमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।
Advertisement 2
हाल प्रचलित कानुनी व्यवस्थाअनुसार अधिकांश सरकारी सेवामा पुरुष कर्मचारीले सीमित अवधिको पितृत्व बिदा मात्र पाउने व्यवस्था छ। आयोगले उक्त व्यवस्था पर्याप्त नभएको निष्कर्ष निकाल्दै अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास र बालअधिकार तथा मातृ स्वास्थ्यको दृष्टिकोणबाट बिदाको अवधि बढाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको हो।
यद्यपि आयोगको यो सिफारिस तत्काल कानुन बनेको भने होइन। सरकारले आयोगको सुझावलाई स्वीकार गरी सम्बन्धित ऐन संशोधन गरेपछि मात्रै यस्तो व्यवस्था लागू हुनेछ। त्यसैले अहिले नै सबै पुरुष कर्मचारीले ४५ दिनको बिदा पाउने निर्णय भइसकेको भन्ने बुझाइ सही हुँदैन।
Advertisement 3
सरकारले हाल ‘सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५’ संशोधनको तयारी गरिरहेको सन्दर्भमा आयोगको यो सिफारिसलाई कर्मचारी वृत्तमा चासोका साथ हेरिएको छ। ऐन संशोधनका क्रममा यो प्रस्ताव समेटिएमा पुरुष कर्मचारीको पारिवारिक जिम्मेवारीलाई कानुनी रूपमा थप सुनिश्चित गर्ने नयाँ व्यवस्था लागू हुन सक्नेछ।
