काठमाडौँ। निजामती सेवाको यात्रामा विभिन्न जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका कालीप्रसाद पराजुली अब सचिव बनेका छन्। बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले वरिष्ठ सहसचिव पराजुलीलाई नेपाल प्रशासन सेवातर्फ रिक्त सचिव पदमा बढुवा गर्ने निर्णय गरेको हो। सचिव बढुवा सिफारिस समितिले वरिष्ठताका आधारमा पहिलो नम्बरमा सिफारिस गरेका पराजुलीलाई मन्त्रिपरिषद्ले सचिवमा बढुवा गरेको हो।

Advertisement 1

सचिवमा बढुवा भएसँगै उनको पहिलो पदस्थापन अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा गरिएको छ। यससँगै जिल्ला प्रशासनको नेतृत्वदेखि संघीय प्रशासनका महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका पराजुलीको निजामती यात्राले विशिष्ट श्रेणीको नयाँ चरण प्रवेश गरेको छ।

धनकुटाबाट सुरु भएको प्रशासनिक नेतृत्वको अनुभव

पराजुलीले प्रमुख जिल्ला अधिकारीका रूपमा धनकुटाको प्रशासनिक नेतृत्व सम्हालेका थिए। जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनकुटाको अभिलेखअनुसार उनी २०६६ असार २६ देखि २०६८ जेठ २५ गतेसम्म धनकुटाको प्रमुख जिल्ला अधिकारी थिए।

प्रजिअको जिम्मेवारी प्रशासनिक सेवाको महत्वपूर्ण फिल्ड अनुभव मानिन्छ। जिल्ला शान्ति सुरक्षा, स्थानीय प्रशासन, विपद् व्यवस्थापन तथा विभिन्न सरकारी निकायबीचको समन्वयमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको भूमिका रहन्छ। धनकुटामा जिम्मेवारी सम्हालेको समय उनको प्रशासनिक करियरको महत्वपूर्ण फिल्ड पोस्टिङमध्ये एक रह्यो।

त्यसपछि पनि उनले विभिन्न प्रशासनिक जिम्मेवारी सम्हाल्दै अघि बढे। २०७३ पुस १३ देखि २०७४ साउन २४ गतेसम्म उदयपुरको प्रमुख जिल्ला अधिकारीका रूपमा कार्यरत रहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय उदयपुरको अभिलेखमा उल्लेख छ। त्यतिबेला उनी राजपत्रांकित प्रथम श्रेणीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी थिए।

काठमाडौंको सीडीओदेखि गृह प्रशासनसम्म

पराजुलीले काठमाडौंको प्रमुख जिल्ला अधिकारीको जिम्मेवारीसमेत सम्हाले। २०७७ मंसिरमा गृह मन्त्रालयले उनलाई काठमाडौंको प्रमुख जिल्ला अधिकारीमा पठाएको थियो। त्यसअघि उनी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगबाट गृह मन्त्रालयमा सरुवा भएका थिए।

काठमाडौंको सीडीओका रूपमा उनले विशेषतः कोभिड–१९ महामारीका समयमा जिल्ला प्रशासनको नेतृत्व गरे। त्यस अवधिमा काठमाडौं उपत्यकामा निषेधाज्ञा, आवागमन व्यवस्थापन तथा बजार अनुगमनलगायत प्रशासनिक काममा जिल्ला प्रशासन कार्यालयको भूमिका महत्वपूर्ण थियो। पराजुली त्यस समय काठमाडौं प्रशासनको नेतृत्वमा थिए।

२०७८ भदौमा उनी काठमाडौंको सीडीओबाट गृह मन्त्रालयमा सरुवा भए। उनको स्थानमा गोविन्द रिजाललाई काठमाडौंको प्रमुख जिल्ला अधिकारी बनाइएको थियो।

कोशी प्रदेशको प्रशासनिक नेतृत्व

संघीय संरचना कार्यान्वयनको क्रममा पराजुलीले प्रदेश तहमा पनि महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाले। कोशी प्रदेश सरकारको आधिकारिक अभिलेखअनुसार उनी २०७८ असोज ६ देखि २०७९ भदौ १२ गतेसम्म प्रदेश सचिवका रूपमा कार्यरत थिए।

प्रदेश सचिवका रूपमा काम गर्दा संघीय प्रशासनबाट प्रदेश प्रशासनतर्फको संक्रमणकालीन व्यवस्थापन, प्रदेश सरकारका प्रशासनिक काम तथा संघ–प्रदेश समन्वयको अनुभव उनले लिए।

अख्तियारमा सहसचिवको जिम्मेवारी

पराजुलीले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा पनि सहसचिवका रूपमा काम गरेका थिए। अख्तियारको अभिलेखमा २०७६ सालमै उनलाई आयोगका सहसचिवका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। पाल्पामा आयोजित भ्रष्टाचार नियन्त्रण तथा सुशासनसम्बन्धी कार्यक्रममा उनले आयोगका तर्फबाट कार्यपत्रसमेत प्रस्तुत गरेका थिए।

यसले उनको करियरमा प्रशासनिक व्यवस्थापनसँगै सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणसम्बन्धी संस्थागत कामको अनुभवसमेत थपेको देखिन्छ।

संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा प्रवक्ता

पछिल्लो समय पराजुली संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा सहसचिवका रूपमा कार्यरत रहे। मन्त्रालयको वेबसाइटमा उनलाई सहसचिव तथा प्रवक्ताका रूपमा उल्लेख गरिएको थियो।

प्रवक्ताका रूपमा उनले संघीय निजामती प्रशासन, स्थानीय तहमा कर्मचारी व्यवस्थापन तथा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत खटाउने विषयमा मन्त्रालयको धारणा सार्वजनिक गर्दै आएका थिए। स्थानीय तहमा संघीय सरकारले खटाएका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई हाजिर नगराउने विषयमा पनि उनले प्रशासनिक प्रक्रिया अवरुद्ध हुने भन्दै आवश्यक कारबाही अघि बढाइने बताएका थिए।

राष्ट्रिय महिला आयोग हुँदै सचिवको ढोका

सचिवमा बढुवा हुनुअघि पराजुली राष्ट्रिय महिला आयोगमा कार्यरत थिए। पछिल्लो सचिव बढुवा सिफारिसमा उनलाई वरिष्ठताका आधारमा पहिलो नम्बरमा राखिएको थियो।

लोक सेवा आयोगका कार्यवाहक अध्यक्ष माधव बेल्बासेको अध्यक्षतामा बसेको सचिव बढुवा सिफारिस समितिले नेपाल प्रशासन सेवातर्फ रिक्त एक सचिव पदका लागि कालीप्रसाद पराजुली, रुद्रसिंह तामाङ र आभा श्रेष्ठको नाम क्रमशः पहिलो, दोस्रो र तेस्रो नम्बरमा सिफारिस गरेको थियो।

त्यस सिफारिसको पहिलो नम्बरमा रहेका पराजुलीलाई मन्त्रिपरिषद्ले सचिवमा बढुवा गर्ने निर्णय गरेको हो।

अब अख्तियारको सचिव

सचिव बनेपछि पराजुलीको पहिलो पदस्थापन अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा भएको छ। प्रशासनिक सेवा, जिल्ला प्रशासन, प्रदेश सरकार, गृह प्रशासन, संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन र अख्तियारमा काम गरेको अनुभवपछि उनी अब संवैधानिक निकायको सचिवका रूपमा नयाँ जिम्मेवारीमा पुगेका छन्।

यससँगै उनको करियरको एउटा लामो चरण पूरा भएको छ—जिल्लाको प्रशासनिक नेतृत्वबाट सुरु भएको जिम्मेवारी प्रदेश हुँदै सिंहदरबारका केन्द्रीय मन्त्रालय र संवैधानिक निकायसम्म पुगेको छ।

निजामती सेवामा प्रवेश गरेदेखि उनले सम्हालेका सबै प्रारम्भिक पद र नियुक्तिको पूर्ण विवरण सार्वजनिक रूपमा सहजै उपलब्ध अभिलेखमा देखिँदैन। त्यसैले उपलब्ध आधिकारिक तथा विश्वसनीय स्रोतबाट पुष्टि भएका जिम्मेवारीलाई आधार मान्दा पराजुलीको करियरमा धनकुटा र उदयपुरको प्रमुख जिल्ला अधिकारी, काठमाडौंको प्रमुख जिल्ला अधिकारी, कोशी प्रदेश सचिव, अख्तियारका सहसचिव, गृह प्रशासन तथा संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको सहसचिव र प्रवक्ता हुँदै सचिवसम्मको यात्रा देखिन्छ।

अब उनको प्रशासनिक यात्राको अर्को अध्याय अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको सचिवका रूपमा अघि बढ्नेछ।